Mensgerichte zorg door mensgericht onderwijs ENG

Als student Geneeskunde of Gezondheidswetenschappen word je beïnvloed door allerlei medici. Al deze invloeden vormen je uiteindelijk tot de zorgprofessional die je zult worden. Soms echter, zorgt een ervaring niet alleen voor een stukje vorming, maar zet deze je ook aan tot actie.

Dit gebeurde bij ons tijdens een patiëntencollege van een vrouw met gastroparese. Op het einde van dit college vroeg de lezinggever, à la Collegetour, aan de vrouw wat zij de toekomstige artsen mee zou willen geven. Hierop antwoordde de vrouw als volgt: “Heb méér aandacht voor de patiënt zelf en niet alleen voor de klacht, want empathie in de zorg is af en toe ver te zoeken.” Met dit enigszins onverwachte en ook dappere antwoord probeerde de vrouw een kwartje te doen vallen bij de ruim 250 aanwezige geneeskundestudenten.

“Heb méér aandacht voor de patiënt zelf en niet alleen voor de klacht”

Nog geen dag later belandde het magazine, Arts en Fiets, op onze deurmat. Hierin stond een interview met een oud zorgbestuurder, een 69-jarige man die zijn leven lang heeft gewerkt in de gezondheidszorg. Toen hij zelf gediagnosticeerd werd met schildkliercarcinoom en zelf als patiënt met de gezondheidszorg in aanraking kwam, schrok hij enorm. Hij voelde zich als patiënt zo kwetsbaar dat hij in zijn artikel opperde om studenten te toetsen op hun betrokkenheid en empathisch vermogen.

“Toets studenten maar op hun betrokkenheid en empathisch vermogen”    –  (Arts en Auto april 2015, p.33)

De noodkreet uit het patiëntencollege, het artikel over de geschrokken oud zorgbestuurder en vervolgens het bestuderen van de nodige literatuur, heeft ons doen beseffen dat er een discrepantie is tussen de behoefte aan empathie van de patiënt en het handelen van de zorgprofessional. Er moet in de opleiding van zorgprofessionals meer accent gelegd worden op de menselijke kant van zorg. Het feit dat ziekte mensen kwetsbaar maakt en zich uit in de relationele- en werksfeer moet doordringen bij zorgprofessionals. Het is noodzakelijk dat zorgprofessionals meer aandacht besteden aan de ‘Mens Achter de Patiënt’.

Aanleiding

Empathie is, zoals eerder genoemd, ontzettend belangrijk in de gezondheidszorg. De kwetsbare patiënt noemt de afwezigheid hiervan in zijn interview met Arts en Auto “een structureel probleem”.  De definitie van empathie is drieledig (Mercer & Reynolds, 2002):

  1.           Het vermogen om de situatie, het perspectief en de gevoelens van een patiënt te begrijpen
  2.           Het vermogen dit te communiceren en dit vermoeden te bevestigen  (door vragen te stellen)
  3.           Het vermogen om de patiënt op weg te helpen met de verkregen informatie

Mercer & Reynolds (2002) geven daarnaast aan dat empathie aangeleerd kan worden, wanneer dit wordt verwerkt wordt in het curriculum van studenten. Daarnaast zijn er verschillende feedbacktechnieken die verbetering van de empathie bewerkstelligen.

Naast het feit dat we binnen ons project focussen op empathie bij de toekomstig zorgprofessional, bieden wij ook de deelnemende patiënten wat. De deelnemende patiënten krijgen de unieke kans om hun verhaal te delen met een toekomstig zorgprofessional. Naast het podium dat ze krijgen, hebben ze nu óók een stem in de opleiding van de toekomstig zorgprofessional

Het doel dat het project Mens Achter de Patiënt heeft is tweeledig en klinkt als volgende:

Het doel van Mens Achter de Patiënt is om enerzijds de toekomstige zorgprofessionals kennis te laten maken met ervaringen van de mens achter de patiënt, en de positieve en/of negatieve invloed die men als zorgprofessional daarop kan hebben. Anderzijds bieden wij patiënten een podium om hun verhalen te delen en geven wij ze een stem in het curriculum van de toekomstig zorgprofessional.